ABC Ubezpieczeń

ABC UBEZPIECZEŃ

agent ubezpieczeniowy - przedsiębiorca, który działa na rzecz jednego zakładu ubezpieczeń i w jego imieniu podejmuje czynności związane z zawieraniem umowy ubezpieczenia. Za szkodę wyrządzoną przez agenta ubezpieczeniowego w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych odpowiada zakład ubezpieczeń, na rzecz którego agent działał. Jest także inna kategoria agentów - multiagenci (por. niżej), którzy działają na rzecz więcej niż jednego zakładu ubezpieczeń i w ich imieniu podejmują czynności związane z zawieraniem i wykonywaniem umowy ubezpieczenia. Ta kategoria agentów odpowiada za swoje czynności we własnym zakresie - ma również obowiązek ubezpieczyć się w zakresie swojej odpowiedzialności cywilnej.

assistance - ubezpieczenie dobrowolne, którego celem jest różnorodna pomoc techniczna, medyczna, informacyjna ubezpieczającemu (np. kierowcy pojazdu, pasażerom), polegająca np. na usługach serwisowych, udzielaniu lub przekazywaniu informacji, zapewnieniu noclegu (w związku z wypadkiem drogowym, utratą pojazdu, a także w związku z chorobą kierowcy lub pasażera). Assistance najczęściej występują jako ubezpieczenie dodatkowe do ubezpieczeń komunikacyjnych, turystycznych oraz mieszkaniowych. Zakres jest różnorodny i odpowiednio dopasowany do zasadniczego ubezpieczenia.

akwizycja - ogół czynności zmierzających do zawarcia umowy ubezpieczenia wykonywanych przez pracownika zakładu ubezpieczeń lub pośrednika ubezpieczeniowego (agenta) w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń lub zakładów ubezpieczeń.

auto-casco - ubezpieczenie pojazdów mechanicznych (samochodów, motocykli) na wypadek utraty, zniszczenia, uszkodzenia lub kradzieży.

bagaż - przedmioty osobistego użytku zwyczajowo zabierane w podróż, takie jak: odzież, obuwie, środki higieny osobistej, torebki, książki, zegarki, okulary, namioty itp., stanowiące własność ubezpieczającego lub znajdujące się w jego posiadaniu.

bonus - ulga, zniżka taryfowa przysługująca za bezszkodowy przebieg ubezpieczenia (uprzedni brak szkód).

broker ubezpieczeniowy - osoba upoważniona przez ubezpieczonego do stałego bądź doraźnego dokonywania w jej imieniu czynności prawnych lub faktycznych związanych z zawieraniem bądź wykonywaniem umów ubezpieczenia albo pośredniczenia przy zawieraniu umów ubezpieczenia na rzecz ubezpieczającego

casco - ubezpieczenie wszelkiego rodzaju pojazdów, samolotów, łodzi na wypadek uszkodzeń, utraty lub kradzieży (np. rowerocasco, motorocasco, autocasco, aerocasco, yachtcasco).


centrum alarmowe - podmiot wskazany przez ubezpieczyciela, któremu ubezpieczający obowiązany jest zgłosić zaistnienie zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową. Centrum alarmowe wykonuje dodatkowo funkcje pomocowe wobec ubezpieczonego załatwiając za niego szereg spraw związanych z ubezpieczeniem.

certyfikat - podobnie jak polisa jest to dokument, zaświadczenie potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia. Ta forma dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia stosowana jest najczęściej w ubezpieczeniach morskich i przy transakcjach w handlu zagranicznym.

cesja - przeniesienie praw wynikających z umowy ubezpieczenia. Najczęściej spotyka się cesję praw z ubezpieczenia na rzecz banku udzielającego kredytu lub zakładu ubezpieczeń w ubezpieczeniu autocasco, mieszkań i domów. Podmiot na który dokonywana jest cesja staje się dysponentem praw do przedmiotu cesji. Inaczej mówiąc cesja jest umową przelewu wierzytelności, na podstawie której cesjonariusz - osoba trzecia w stosunku do stron umowy ubezpieczenia (np. bank) nabywa przyszłą wierzytelność (np. z umowy ubezpieczenia - odszkodowanie), czyli zastrzeżenie w dokumentach ubezpieczenia, zobowiązujące ubezpieczyciela do wypłacenia odszkodowania dla osoby na rzecz, której ustanowiono zastrzeżenie.

czynności życia prywatnego - standardowo są to czynności związane z opieką nad niepełnoletnimi dziećmi, zatrudnianiem pomocy domowej lub opiekunki, użytkowaniem mieszkania, domu, garażu lub innej nieruchomości, posiadaniem zwierząt domowych oraz pasiek dla celów niehandlowych, rowerów i sprzętu pływającego, a także związane z amatorskim uprawianiem sportu i użytkowaniem broni.

dział ubezpieczeń - ustawowo przyjęty podział ryzyka w ubezpieczeniach, tj. dział I - ubezpieczenia na życie, dział II - ubezpieczenia majątkowe oraz pozostałe ubezpieczenia osobowe (np. NNW).

dokumenty ubezpieczeniowe - dokumenty potwierdzające zawartą umowę ubezpieczenia oraz inne z nią związane tj. wniosek, polisa, załączniki, aneksy, certyfikaty, polisy, umowy ubezpieczenia (owu, umowy generalne i indywidualne).

doubezpieczenie - przywrócenie wysokości sumy ubezpieczenia po szkodzie (patrz też ubezpieczenia na sumy stałe)

udział własny i franszyzy - umownie określane kwotowe lub procentowe ograniczenia w wypłacanych odszkodowaniach. Zasadniczo są ich dwa rodzaje tj. franszyzy integralne i udziały własne w szkodzie - te ostatnie zwane także franszyzami redukcyjnymi. Franszyzy integralne charakteryzują się tym, że zakład ubezpieczeń nie uruchamia ubezpieczenia przy szkodach do określonej wysokości w celu wyeliminowania z obsługi likwidacyjnej drobne szkody, gdzie koszt związany z prowadzeniem postępowania likwidacyjnego (czas pracy reprezentanta zakładu ubezpieczeń - likwidatora, koszt jego dojazdu, koszt przygotowania dokumentacji) przekroczyłby wartość samej szkody. Udziały własne (franszyzy redukcyjne) zwykle są określone procentowo np. 10% w każdej szkodzie albo rzadziej kwotowo np. 500 euro czy 5000 zł w każdej szkodzie rzeczowej. W ofertach spotyka się także przypadki mieszane określenia franszyz np. 10% w każdej szkodzie rzeczowej ale nie więcej lub nie mniej niż 2000 zł. Franszyza redukcyjna ogranicza wypłacane odszkodowanie na określonych w niej zasadach i głównie ma za zadanie stanowić czynnik motywujący poszkodowanego do podwyższonej staranności i dbałości o swój majątek, gdyż w sytuacji jego utraty zakład ubezpieczeń nie będzie kompensował szkody w całości a pomniejszy odszkodowanie o wartość określonej umową franszyzy, która to obciąży poszkodowanego. Przeciwnie do franszyz integralnych zwykle udziały własne (franszyzy redukcyjne) można wykupić tzn. zakład będzie odpowiadał za całość szkody, ale jest to związane z koniecznością opłacenia dodatkowej składki.

grupowe ubezpieczenie - ubezpieczenie zawierane na rzecz określonej grupy osób (ubezpieczonych), często w praktyce występuje w ubezpieczeniach na życie, ubezpieczeniach następstw nieszczęśliwych wypadków, ubezpieczeniach podróżnych zwanych inaczej turystycznymi.

karencja/okres wyczekiwania - wskazany w ogólnych warunkach ubezpieczenia okres, zwykle poprzedzający okres ubezpieczenia, w czasie którego, w przypadku zajścia wypadku ubezpieczeniowego nie przysługuje ochrona ubezpieczeniowa, tzn. nie nastąpi realizacja świadczenia. Inaczej mówiąc karencja to przesunięcie terminu odpowiedzialności ubezpieczyciela o określony w umowie ubezpieczenia czas licząc od daty zawarcia ubezpieczenia. Ma na celu wyeliminowanie przypadków zawierania ubezpieczeń po powstaniu szkody, eliminując zjawisko przestępczości ubezpieczeniowej lub w sytuacji wysoce prawdopodobnego wystapienia szkody w przyszłości, zmniejszają zagrożenie hazardem moralnym. Standardowo stosowana jest w ubezpieczeniach życiowych, chorobowych, zwierząt, turystycznych itp. 

klauzule ubezpieczeniowe - zastrzeżenia, dodatkowe regulacje w polisie ubezpieczeniowej, które mogą ograniczać, rozszerzać lub zmieniać zakres ochrony ubezpieczeniowej. Często zawierają postanowienia natury prewencyjnej. 

kompensacja - jedna z podstawowych funkcji działalności ubezpieczeniowej. Polega na dostarczaniu środków pieniężnych z przeznaczeniem na pokrycie strat wynikłych ze zdarzeń losowych objętych umowami ubezpieczenia.

konsumpcja sumy ubezpieczenia - suma ubezpieczenia ulega zmniejszeniu o taką kwotę, w jakiej wypłacono odszkodowanie, przy czym wypłata odszkodowania w wysokości równej sumie ubezpieczenia powoduje rozwiązanie umowy ubezpieczenia, chyba że co występuje w praktyce umowa przewiduje inne rozwiązania. Charakterystyczne dla ubezpieczeń na sumy stałe

kradzież pojazdu - zdarzenie wyczerpujące znamiona czynu określonego w przepisach prawa karnego.

krótkoterminowe ubezpieczenie - ubezpieczenie zawarte na okres krótszy od roku, składkę za ubezpieczenie krótkoterminowe oblicza się według tzw. tabeli frakcyjnej (dodatkowe przepisy zamieszczone w taryfie) albo według zasady "pro rata temporis" tj. proporcjonalnie do okresu ubezpieczenia.

likwidacja szkody - szereg czynności podejmowanych i wykonywanych przez zakład ubezpieczeń w celu ustalenia przyczyn szkody oraz odpowiedzialności za szkodę, a także ustalenie wysokości należnego odszkodowania/świadczenia uprawnionej osobie .

multiagent - agent ubezpieczeniowy wykonujący czynności agencyjne na rzecz więcej niż jednego zakładu ubezpieczeń w zakresie tego samego działu ubezpieczeń. Za szkodę wyrządzoną przez multiagenta z tytułu wykonywania czynności agencyjnych odpowiada on we własnym zakresie. Ma on również obowiązek ubezpieczenia swojej odpowiedzialności cywilnej względem osób, którym może wyrządzić szkodę swoimi działaniami lub zaniechaniem.

modyfikacja umowy ubezpieczenia - zmiana treści umowy ubezpieczenia po jej zawarciu .

niedoubezpieczenie - ubezpieczenie poniżej wartości ubezpieczanego mienia. W przypadku wystąpienia szkody przy niedoubezpieczeniu standardowo odszkodowanie jest proporcjonalne do wysokości sumy ubezpieczenia i faktycznej wartości mienia. Praktycznie mówiąc w razie szkody wypłata odszkodowania jest uzależniona od stosunku sumy ubezpieczenia do faktycznej wartości mienia (zasada proporcji ) albo w niektórych przypadkach odpowiada wysokości szkody, w granicach sumy ubezpieczenia (zasada pierwszego ryzyka).

nadubezpieczenie - ubezpieczenie powyżej wartości ubezpieczonego mienia (interesu majątkowego). w razie szkody zakład ubezpieczeń wypłaci odszkodowanie w granicach wartości rzeczywistej utraconego lub uszkodzonego mienia jego wartości księgowej albo według faktycznej wartości nowej w zależności od przyjętego w umowie systemu. Od zakładu ubezpieczen można oczekiwać zwrotu nadpłaconej składki.

nagłe zachorowanie - stan chorobowy powstały w sposób nagły, wymagający natychmiastowej pomocy medycznej.
nieszczęśliwy wypadek - nagłe zdarzenie losowe wywołane przyczyną zewnętrzną, w wyniku którego ubezpieczający - niezależnie od swojej woli - doznał uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub zmarł.

odpowiedzialność cywilna - odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną na osobie lub mieniu, którą ponosi osoba zobowiązana na podstawie przepisów kodeksu cywilnego.

odpowiedzialność deliktowa - odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną osobom trzecim czynem niedozwolonym przez prawo.

odpowiedzialność kontraktowa - odpowiedzialność z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (umowy, kontraktu).

odszkodowanie - kwota, którą ubezpieczyciel powinien wypłacić z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia majątkowego w przypadku zaistnienia określonego w umowie ubezpieczenia zdarzenia. Odszkodowanie wypłacane jest w granicach sumy ubezpieczenia (sumy gwarancyjnej).

ogólne warunki ubezpieczenia (o.w.u.) - wzorzec umowny, mający zastosowanie do umowy ubezpieczenia, stanowiący jej integralną część. O.w.u. określają w szczególności przedmiot i zakres ubezpieczenia, sposób zawierania umów ubezpieczenia, zakres i czas trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela, prawa i obowiązki stron umowy ubezpieczenia, sposób ustalania wysokości szkód oraz wypłaty odszkodowań lub świadczeń

osoba trzecia - osoba pozostająca poza stosunkiem ubezpieczeniowym.

osoba uprawniona - jest to wskazana przez ubezpieczającego osoba fizyczna, uprawniona do odbioru należnej sumy ubezpieczenia na wypadek jego śmierci.

osoby bliskie - małżonek, osoby pozostające w konkubinacie, rodzeństwo, wstępni, zstępni, teściowie, zięciowie i synowe, ojczym, macocha, pasierbowie, przysposobieni i przysposabiający.

ochrona ubezpieczeniowa - ochrona, jaką gwarantuje zakład ubezpieczeń, zgodnie z warunkami określonymi w umowie ubezpieczenia, w zamian za składkę.

odstąpienie od umowy ubezpieczenia - ubezpieczający może odstąpić od umowy w terminie 7 dni od daty zawarcia (jeżeli jest osobą prawną) lub w terminie 30 dni, jeżeli jest osobą fizyczną. Po odstąpieniu od umowy zakład ubezpieczeń zwraca ubezpieczającemu wpłacone składki pomniejszone o koszty udzielonej ochrony.

pełnomocnictwo - umocowanie prawne udzielone do reprezentowania, zawierania umów oraz zaciągania zobowiązań finansowych w imieniu podmiotu, który udzielił pełnomocnictwa.

podlimity sumy ubezpieczenia - procentowo wartości od zasadniczej sumy ubezpieczenia (sumy gwarancyjnej) w ramach których kompensowane są niektóre kategorie szkód np. strat w gotówce i innych środkach płatniczych, papierach wartościowych na okaziciela czy w sprzęcie elektronicznym itp. Podlimity zwykle wprowadzane są przy kategoriach szkód gdzie ryzyko ich wystąpienia jest podwyższone.

polisa - dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia. jest wystawiana przez zakład ubezpieczeń. W ubezpieczeniach dowolnych rozróżnia się następujące rodzaje polis:

  1. jednostkowe - w ubezpieczeniu określonego mienia, odpowiedzialności cywilnej lub osoby;
  2. obrotowe - występują m.in. w ubezpieczeniach transportowych;
  3. zbiorowe i grupowe - w ubezpieczeniach osobowych i oc;
  4. blokowe - obsługiwane w uproszczonej formie przeważnie przez pośredników ubezpieczeniowych.


powódź - zalanie terenów w następstwie podniesienia się wody w korytach wód płynących i stojących.

pożar - działanie ognia, który przedostał się poza palenisko lub powstał bez paleniska i mógł rozprzestrzenić się o własnej sile.

prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia losowego - metoda ustalania częstotliwości występowania określonych zdarzeń losowych takich jak powódź, grad, pożar itd.; prawdopodobieństwo ustala się na podstawie obserwacji statystycznych prowadzonych w okresach wieloletnich, zależnie od rodzaju zdarzeń losowych, niezbędnych do przeprowadzenia kalkulacji wysokości składek ubezpieczeniowych.


prewencja - zapobieganie powstaniu zdarzenia losowego; jest to planowa działalność zmierzająca do zapobiegania lub ograniczenia skutków zdarzenia losowego.

procedura likwidacyjna - dokument zawierający opis czynności związanych z procesem likwidacji szkody.

prowizja - wynagrodzenie pośredników (agentów, brokerów) ubezpieczeniowych za pozyskiwanie ubezpieczeń; wynagrodzenie jest naliczane w procentach od zainkasowanych składek.

przypis (składka przypisana) - składka należna za ochronę ubezpieczeniową określona w umowie ubezpieczenia.

reasekuracja - odstąpienie całości lub części ubezpieczonego ryzyka bądź grupy ryzyk wraz z odpowiednią częścią składek, innemu zakładowi ubezpieczeń (reasekuratorowi) w zamian za partycypację w wypłacie potencjalnych świadczeń

regres - regres ubezpieczeniowy - uprawnienie zakładu ubezpieczeń do żądania od sprawcy szkody zwrotu całości lub części wypłaconego przez zakład ubezpieczeń odszkodowania. Inaczej mówiąc to przejście na ubezpieczyciela, z chwilą wypłaty odszkodowania i do jego wysokości, praw przysługujących ubezpieczającemu w stosunku do osoby trzeciej odpowiedzialnej za szkodę.

rozbój - zabór mienia przy użyciu lub groźbie natychmiastowego użycia przemocy fizycznej wobec ubezpieczającego (lub osób bliskich) albo doprowadzeniu ubezpieczającego (lub osób bliskich) do stanu nieprzytomności lub bezbronności.

ryzyko - określony przedmiot lub zespół przedmiotów albo osoba objęta jedną umową ubezpieczenia. W ubezpieczeniach grupowych (zbiorowych) - osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, będąca członkiem ubezpieczonej grupy, w ubezpieczeniach flot pojazdów - pojazd znajdujący się w grupie ubezpieczonych pojazdów.

składka ubezpieczeniowa (przypis) - suma pieniężna należna ubezpieczycielowi za udzieloną przez niego ochronę ubezpieczeniową. Z punktu widzenia ekonomicznego składka ubezpieczeniowa bywa traktowana jako opłata (cena) za udzieloną ochronę ubezpieczeniową.

suma ubezpieczenia, suma gwarancyjna, limity - określona w umowie ubezpieczenia kwota stanowiącą górna granicę odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń. Górną granicę, do której odpowiada zakład ubezpieczeń będącą maksymalną wysokością odszkodowania, które może być wypłacone z konkretnego ubezpieczenia określa suma ubezpieczenia zwana inaczej limitem odpowiedzialności lub sumą gwarancyjną.

sposoby rozliczania szkody komunikacyjnej:

1. metoda kosztorysowa - towarzystwo ubezpieczeniowe może wypłacić odszkodowanie w wysokości kosztów naprawy wyliczonych wg obowiązujących kosztorysów. Z zastosowaniem tej metody ubezpieczony otrzymuje wyliczoną kwotę odszkodowania i nie musi przedstawiać rachunków z naprawy. Ile będzie kosztowała naprawa i czy jej dokona uzależnione jest wyłącznie od ubezpieczającego.

2. metoda serwisowa - sposób wypłacania odszkodowania oparty na poniesionych kosztach naprawy pojazdu. Wysokość wypłaty odszkodowania zależy od wysokości rachunku, przedstawionego przez warsztat, który wystawił go za swoje usługi. W pierwszej kolejności ubezpieczający naprawia pojazd na swój koszt, a dopiero potem otrzymuje zwrot kosztów w postaci wypłaty odszkodowania. Towarzystwa ubezpieczeniowe coraz szerzej umożliwiają ubezpieczającym bezgotówkową naprawę uszkodzonego pojazdu, przy czym zwykle to towarzystwo ubezpieczeniowe wskazuje warsztat, w którym ubezpieczający może dokonać naprawy bezgotówkowej.

suma ubezpieczenia - suma pieniężna, na którą ubezpieczono mienie, zdrowie, życie. W ubezpieczeniach majątkowych suma ubezpieczenia stanowi zazwyczaj górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela i z założenia powinna odpowiadać aktualnej wartości ubezpieczonego majątku. Natomiast sumę ubezpieczenia osobowego określa się w praktyce na podstawie przybliżonej wartości potrzeb, które mogą powstać w wyniku wypadku losowego.

szkoda - majątkowy lub niemajątkowy skutek zdarzenia losowego objętego ubezpieczeniem, odnoszący się do mienia lub osoby objętej ubezpieczeniem, albo jej odpowiedzialności cywilnej, poniesiony przez jedną osobę poszkodowaną, przy czym w razie większej liczby osób poszkodowanych wskutek jednego zdarzenia losowego objętego ubezpieczeniem każdą osobę uważa się za dotkniętą odrębną szkodą, a w ubezpieczeniach komunikacyjnych każdy pojazd dotknięty zdarzeniem losowym objętym ubezpieczeniem traktuje się jako odrębną szkodę

szkoda całkowita - całkowite zniszczenie lub utrata przedmiotu ubezpieczenia. 

szkoda na osobie - śmierć, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia.

szkody w mieniu - uszkodzenie, zniszczenie lub utrata rzeczy ruchomej bądź nieruchomości.

stawka taryfowa - wysokość należnej za ubezpieczenie składki.

świadczenie ubezpieczeniowe - określona kwota pieniężna, renta lub usługa, podlegające realizacji z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia w przypadku zaistnienia wskazanego umowie zdarzenia.

ubezpieczyciel - zakład ubezpieczeń, towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych, strona umowy ubezpieczenia, zapewniająca ochronę ubezpieczeniową na wypadek określonych zdarzeń.

ubezpieczający - osoba (fizyczna, prawna, jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej) zawierająca umowę ubezpieczenia zobowiązana do zapłaty składki ubezpieczeniowej.

ubezpieczony - osoba na rzecz której zawarto umowę ubezpieczenia, podlegająca ochronie ubezpieczeniowej.

umowa ubezpieczenia - umowa przez którą zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

uposażony - osoba uprawniona do odbioru świadczenia na wypadek śmierci ubezpieczonego.

ubezpieczenie - pojęcie definiowane w różnorodny sposób. Zgodnie z doktryną jest to "urządzenie gospodarcze zapewniające pokrycie przyszłych potrzeb majątkowych, wywołanych u poszczególnych jednostek przez odznaczające się pewną prawidłowością zdarzenia losowe, w drodze rozłożenia ciężaru tego pokrycia na wiele jednostek, którym te same zdarzenia zagrażają (za J. Łozowski, Wstęp do nauki o ubezpieczeniach, Warszawa 1948 r.).

ubezpieczenie majątkowe - ubezpieczenie dotyczące mienia lub odpowiedzialności cywilnej.

ubezpieczenie osobowe - ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków oraz ubezpieczenie na życie.

uderzenie pioruna - działanie elektryczności atmosferycznej na ubezpieczone mienie.

udział własny - ograniczenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń podobne w skutkach do franszyzy redukcyjnej z tym, że obniżenie wysokości odszkodowania obniżane jest zawsze o wartość stanowiącą iloczyn określony ułamka wyrażającego stopień udziału własnego ubezpieczającego oraz wartości odszkodowania. W odróżnieniu do franszyzy redukcyjnej ułamek ten jest odnoszony do wartości odszkodowania, a nie wartości ubezpieczanego mienia. W praktyce obrotu termin ten stosowany jest jako synonim franszyzy redukcyjnej.

umowa ubezpieczenia - według art.805 kc (kodeks cywilny) "przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę" .

wartość rynkowa - wartość odpowiadająca cenie sprzedaży netto, tj. bez marży i prowizji.

wartość rzeczywista - wartość odtworzeniowa (nowa), pomniejszona o faktyczne zużycie przedmiotu ubezpieczenia.

wartość ubezpieczeniowa - wartość ubezpieczonego mienia lub innego interesu majątkowego. 

wniosek - wniosek o zawarcie umowy ubezpieczenia składany zwykle przez ubezpieczającego wraz z kompletem dokumentów.

wybuch - gwałtowna zmiana stanu równowagi układu z jednoczesnym wyzwoleniem się gazów, pyłów lub pary, wywołanym ich właściwością rozprzestrzeniania się; w odniesieniu do naczyń ciśnieniowych i innych tego rodzaju zbiorników warunkiem uznania zdarzenia za wybuch jest, aby ściany tych naczyń i zbiorników uległy rozdarciu w takich rozmiarach, iż wskutek ujścia gazów, pyłów, pary lub cieczy nastąpiło nagłe wyrównanie ciśnień; wybuch jest to również implozja polegająca na uszkodzeniu zbiornika lub aparatu próżniowego ciśnieniem zewnętrznym.

wyczynowe uprawianie sportu - uprawianie dyscyplin sportowych w ramach sekcji lub klubów sportowych, albo w celach zarobkowych, jak również uczestniczenie w wyprawach do miejsc charakteryzujących się ekstremalnymi warunkami klimatycznymi lub przyrodniczymi, albo w ekspedycjach.

wyłączenia ochrony ubezpieczeniowej - przypadki zdarzeń szkodowych, za które zakład ubezpieczeń na podstawie umowy ubezpieczenia nie odpowiada. W ubezpieczeniach mieszkaniowych katalog wyłączeń ochrony ubezpieczeniowej jest określony przez zakłady ubezpieczeń podobnie, występują jednak pewne różnice, które możemy uchwycić poprzez dokładną analizę treści poszczególnych umów - ogólnych warunków ubezpieczenia. Katalog wyłączeń zróżnicowany jest również w zależności od wariantu ubezpieczenia, który wybieramy.

wypadek - zdarzenie powodujące wystąpienie szkody na osobie lub w mieniu w czasie trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela, przy czym wszystkie szkody będące następstwem tego samego zdarzenia, albo wynikające z tej samej przyczyny, niezależnie od liczby osób poszkodowanych, uważane są za jeden wypadek i przyjmuje się, że miały miejsce w chwili wystąpienia pierwszej szkody wypadek ubezpieczeniowy - określony w przepisach prawa (także w o.w.u., umowie ubezpieczenia) zdarzenie, którego zajście skutkuje obowiązkiem wypłaty świadczenia przez zakład ubezpieczeń.

wyposażenie dodatkowe pojazdu - w szczególności sprzęt audiofoniczny i audiowizualny oraz sprzęt łączności telefonicznej i radiotelefonicznej wraz z głośnikami i antenami, a także taksometry, bagażniki zewnętrzne, spojlery i nakładki, napisy i naklejki reklamowe, jeśli nie stanowią one seryjnego wyposażenia typowego dla danego modelu pojazdu.

wzór umowy - formularz standardowej umowy ubezpieczenia, stosowany na zasadach zbliżonych do owu.

zakład ubezpieczeń - zakład świadczący usługi ubezpieczeniowe działający w formie spółki akcyjnej lub towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych.

zasada proporcji - ma ona zastosowanie wówczas, kiedy suma ubezpieczenia mienia jest niższa od jego całkowitej wartości w dniu szkody, odszkodowanie wypłacane jest w takiej proporcji, w jakiej suma ubezpieczenia pozostaje do wartości tego mienia w tym dniu.

zdarzenie losowe - przypadkowe i niezależne od woli ludzkiej zdarzenie powodujące określone skutki. Cechą zdarzeń losowych jest ich przypadkowość i niezależność od woli człowieka, możliwość ich wystąpienia, powtarzalność i przewidywalność, równomierność w czasie i przestrzeni. najczęściej ubezpieczenie dotyczy tych zdarzeń losowych, których nastąpienie nie jest pewne, ale możliwe. Wyjątkiem jest śmierć, której nastąpienie jest pewne, ale nieznana jest chwila tego zdarzenia

zielona karta - obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za granicą. od 1 maja 2004 w niektórych krajach (kraje Unii Europejskiej oraz Norwegia, Islandia, Liechtenstein, Chorwacja i Szwajcaria) posiadacze samochodów z polskimi tablicami rejestracyjnymi nie musza legitymować się zieloną kartą.